Pokój dla dziewczynki inspiracje

Pokój dla dziewczynki – inspiracje i pomysły

Pokój dla dziewczynki to więcej niż miejsce do spania. To miejsce, gdzie rozwija się osobowość i rodzą się marzenia. Przemyślane projektowanie wpływa na komfort i rozwój twojej córki.

Aranżacja pokoju wymaga uwagi na wiele elementów. Kolor ścian, wybór mebli, oświetlenie i dekoracje mają znaczenie. Twój pomysł na pokój powinien łączyć funkcjonalność z estetyką.

Wiek dziecka decyduje o wyborze rozwiązań. Mała dziewczynka potrzebuje bezpiecznego miejsca do zabawy i snu. Nastolatka oczekuje przestrzeni odzwierciedlającej jej osobowość i zainteresowania.

Budżet nie musi być duży, aby stworzyć piękny pokój. Możesz skupić się na podstawowych meblach i wyborze barw. Dla bogatszych możliwości czekają systemy modułowe i nowoczesne rozwiązania.

Artykuł ten pokaże Ci, jak wybrać kolory, meble, oświetlenie i jak zaorganizować przestrzeń. Otrzymasz praktyczne porady i inspiracje, które pomogą Ci stworzyć wymarzony pokój dla twojej córki.

Niezależnie od wielkości pomieszczenia czy budżetu, możesz stworzyć przestrzeń, którą będzie kochać. Pomysły na pokój dziewczynki czekają na każdego rodzica, który chce dać swojemu dziecku coś wyjątkowego.

Jak stworzyć wymarzony pokój dla dziewczynki?

Aranżacja pokoju dziewczynki to projekt wymagający przemyślenia. Chodzi o stworzenie miejsca, które wspiera rozwój, naukę i zabawę. Wystrój powinien być funkcjonalny, bezpieczny i odpowiadać na potrzeby dziewczynki.

aranżacja pokoju dziewczynki z funkcjonalnym rozmieszczeniem mebli

Planowanie przestrzeni i funkcjonalności

Efektywne wykorzystanie powierzchni jest kluczem do sukcesu. Pokój powinien mieć kilka stref, które służą różnym celom.

  • Strefa snu — łóżko musi być wygodne i bezpieczne
  • Strefa nauki — biurko z dobrym oświetleniem
  • Strefa zabawy — miejsce na swobodne aktywności
  • Strefa przechowywania — szafy i półki na rzeczy

Mebli powinno się umieścić tak, aby powietrze swobodnie krążyło. Unikaj zastawiania przejść dużymi meblami. Ergonomiczne rozwiązania sprawią, że dziewczynka będzie cieszyć się czasem w pokoju.

Uwzględnienie wieku i zainteresowań dziecka

Każdy etap życia ma inne potrzeby. Wystrój pokoju powinien rozwijać się z dziewczynką.

  1. Niemowlęctwo — priorytetem jest bezpieczeństwo i funkcjonalność
  2. Wiek przedszkolny — barwy, zabawy i wyobraźnia
  3. Wiek szkolny — przestrzeń do nauki z bogatą biblioteczką
  4. Okres nastoletni — odzwierciedlenie osobowości i pasji

Włączenie dziewczynki w projektowanie jest kluczowe. Pytaj o jej ulubione kolory, hobby i marzenia. Aranżacja, która odzwierciedla osobowość, sprawia, że czuje się szczęśliwa i bezpieczna.

Twórz rozwiązania, które będą mogły się zmieniać, bez potrzeby całkowitej przebudowy.

Jakie kolory wybrać do pokoju dziewczynki?

Wybór kolorów do pokoju dziewczynki to ważna decyzja. Kolory wpływają na nastrój, koncentrację i sen. Dlatego warto dobrze przemyśleć, jakie kolory wybrać, aby wspierać rozwój i komfort córki.

kolory do pokoju dziewczynki

Psychologia kolorów mówi, że każdy kolor wpływa na nasze emocje. Kolory do pokoju dziewczynki powinny pasować do jej wieku i charakteru. Małe dziewczynek najlepiej pasują pastelowe kolory, które pomagają się zrelaksować.

Popularne kolory to:

  • Pastele: miętowy, lawenda, brzoskwiniowy i jasny żółty
  • Neutralne: beż, jasny szary z kolorowymi akcentami
  • Intensywne: głębokie fiolety, węgle i morskie błękity dla starszych dziewczynek
  • Klasyczne: złote i różowe odcienie w nowoczesnym wydaniu

W małych pokojach lepiej wybrać jaśniejsze kolory. W większych można użyć głębszych tonów. Światło dzienne wpływa na wygląd kolorów w różnych porach dnia.

Ważne jest, jak zastosować kolory. Można pomalować jedną ścianę głównym kolorem, a inne utrzymać w neutralnych tonach. To tworzy spójną aranżację, która nie przytłacza dziecka. Kolory powinny odzwierciedlać osobowość i kreatywność dziewczynki.

Zobacz też:  Malowanie – cennik usług malarskich

Czy różowy kolor jest jedynym rozwiązaniem dla pokoju dziewczynki?

Różowy to tradycyjny wybór dla pokoi dziewczynek. Ale nie musi to być jedyny kolor. Współczesne wnętrza oferują wiele możliwości.

Każda dziewczynka jest inna. Kolory w pokoju powinny odzwierciedlać jej osobowość. Dobrze dobrany kolor wpływa na nastrój i poczucie bezpieczeństwa.

Alternatywne palety kolorystyczne

Można znaleźć wiele ciekawych kombinacji kolorów:

  • Błękity i turkusy – tworzą spokojną atmosferę, idealne dla każdej dziewczynki
  • Zielenie naturalne – zieleń butelkowa czy oliwkowa to nowoczesne i eleganckie rozwiązania
  • Fiolety i lawendy – dodają marzycielskiego charakteru
  • Ciepłe tony ziemi – tworzą przytulną przestrzeń
  • Kombinacje czerni i bieli – to minimalistyczne i ponadczasowe podejście

Połączenia kolorów dla harmonijnej aranżacji

Harmonijne kolory tworzy się z zasad projektowania. Reguła 60-30-10 jest bardzo pomocna. 60% koloru dominującego, 30% uzupełniającego i 10% akcentów.

Kolory komplementarne tworzą dynamiczne zestawienia. Analogiczne zapewniają spokojną harmonię. Kolory do pokoju dziewczynki najlepiej, gdy łączą intensywność z subtelnością.

Wybór kolorów to inwestycja w długoterminową satysfakcję. Pozwól córce wyrazić siebie przez kolory, które ją inspirują.

Jakie meble sprawdzą się w pokoju dla dziewczynki?

Wybór mebli do pokoju dla dziewczynki to ważna decyzja. Powinny one łączyć funkcjonalność, bezpieczeństwo i piękny design. Ważne, aby były dostosowane do wieku i potrzeb dziecka.

Warto wybrać meble, które będą rosły z dzieckiem. To zapewni długotrwałe zadowolenie.

  • Łóżko – najlepiej jednoosobowe lub piętrowe w mniejszych pomieszczeniach
  • Biurko – regulowane lub z możliwością dostosowania do wzrostu dziecka
  • Szafa – klasyczna lub modułowa, umożliwiająca rozbudowę
  • Regały – idealne na książki i dekoracje
  • Siedziska – puf lub fotel do odpoczynku

Meble powinny być trwałe. Drewno lite jest wytrzymałe. Materiał MDF to tańsza opcja. Metal dodaje nowoczesności.

Wielofunkcyjne meble są świetne dla małych pokoi. Łóżka z szufladami oszczędzają miejsce. Biurka z regałami tworzą kąt do nauki.

Przy wyborze pamiętaj o ergonomii. Biurko powinno być na właściwej wysokości. Krzesło musi wspierać dobrą postawę. Marki oferują meble na różne wieki i stylizacje.

Jak urządzić pokój dla małej dziewczynki?

Planowanie aranżacji pokoju dla najmłodszych wymaga uwagi. Przestrzeń musi być bezpieczna, funkcjonalna i wspierać rozwój dziecka. Rodzice szukają rozwiązań trwałych, które nie wymagają częstych zmian.

Wybierając meble, pamiętaj o bezpieczeństwie i możliwości ich przystosowania do potrzeb dziecka.

Bezpieczeństwo i funkcjonalność dla najmłodszych

Bezpieczeństwo jest najważniejsze w aranżacji pokoju dla najmłodszych. Trzeba zastosować praktyczne rozwiązania ochronne:

  • Zabezpieczenia gniazdek elektrycznych specjalnymi zaślepkami
  • Osłony na ostre krawędzie mebli zapobiegające urazom
  • Zabezpieczenia okien i drzwi uniemożliwiające samodzielne otworzenie
  • Meble stabilne bez małych, łatwo odkręcanych elementów
  • Miękkie dywan i materace amortyzujące potencjalne upadki
  • Oświetlenie niepowodujące olśnienia dziecka

Niskie półki na zabawki pozwalają dziewczynce samodzielnie sięgać. Przestrzeń powinna być intuicyjna i łatwa do nawigacji.

Meble rosnące razem z dzieckiem

Meble do pokoju dziewczynki powinny być długoterminowym inwestycją. Rozwiązania modularne oferują korzyści finansowe i ekologiczne:

  1. Łóżeczka dziecięce transformujące się w łóżka pojedyncze
  2. Przewijaki zamieniające się w funkcjonalne komody
  3. Krzesełka z regulowaną wysokością dostosowującą się do wzrostu
  4. Biurka ze zmienną wysokością blatu dla wygody nauki

Systemy mebli modułowych dostępne na rynku pozwalają na rozbudowę i zmianę konfiguracji. To ekonomiczne rozwiązanie wspiera rozwój dziecka przez lata.

Pokój dla dziewczynki inspiracje – najciekawsze trendy i style

Pokój dla dziewczynki inspiracje są wszędzie. Obecne trendy łączą funkcjonalność z pięknem. Każdy styl pasuje do różnych wieków i osobowości.

  • Styl skandynawski – jasne kolory, naturalne materiały, prostota
  • Styl boho – różnorodne wzory, rośliny, ciepłe tkaniny
  • Styl glamour – aksamit, złoto, kryształ, luksus
  • Styl vintage i shabby chic – stare meble, pastelowe kolory, romantyczne akcenty
  • Styl minimalistyczny – proste linie, funkcjonalne meble, brak zbędnych rzeczy

Motywy tematyczne są popularne w pokoju dla dziewczynki. Najmłodsze dziewczęta lubią jednorozce i gwiazdy. Starsze dziewczęta wolą balet i naturę.

Wystrój pokoju powinien łączyć kolor, meble i akcesoria. Dobór dekoracji doda wnętrzu charakteru.

Jakie dekoracje wybrać do pokoju dziewczynki?

Dekoracje do pokoju dziewczynki są kluczem do stworzenia miejsca, które odzwierciedla jej osobowość. Dają poczucie bezpieczeństwa. Dobór elementów dekoracyjnych zmienia zwykły pokój w magiczne miejsce.

Elementy te tworzą spójną całość. Są zarówno funkcjonalne, jak i estetyczne.

Dodatki tekstylne i ich rola w aranżacji

Tkaniny mają ogromną rolę w tworzeniu atmosfery pokoju. Zasłony i firany wpływają na dostęp światła i dodają elegancji. Wybierz materiały przeswitujące lub zaciemniające, w zależności od potrzeb.

Zobacz też:  Montaż naczynia przeponowego do bojlera – jak zrobić to poprawnie?

Wzory mogą być delikatne lub odważne. Pozwala to na stworzenie unikalnej atmosfery.

Pościel i narzuty wprowadzają kolor i teksturę. Dywany i chodniki ciepłą atmosferę pokoju. Poduszki dekoracyjne dodają przytulności.

Baldachim nad łóżkiem tworzy bajkową przestrzeń. Staje się ulubioną częścią dekoracji.

Dekoracje ścienne i ozdoby personalizowane

Ściany to pusta tkanina, którą możesz wypełnić kreacją. Naklejki i tapety dodają charakteru. Motywy roślinne, geometryczne lub zwierzęce sprawiają, że pokój nabiera życia.

Obrazy i plakaty z inspirującymi cytatami motywują dziewczynkę. Sprawiają, że czuje się w stanie na coś dążyć.

  • Girlandy świetlne i proporczyki tworzą przytulną atmosferę
  • Tablice korkowe lub magnetyczne na wystawianie zdjęć i pamiątek
  • Literki 3D z imieniem dziecka personalizują przestrzeń
  • Półki dekoracyjne w ciekawych kształtach wystawiają ulubione przedmioty
  • Handmade ozdoby dodają unikalności i ciepła

Dekoracje do pokoju dziewczynki powinny być miejscem, gdzie czuje się wyjątkowa i bezpieczna. Pozwól jej uczestniczyć w wyborze elementów. Sprawia to, że czuje się jak właścicielka.

Jak zorganizować miejsce do nauki w pokoju dziewczynki?

Stworzenie strefy do nauki w pokoju dziewczynki to klucz do sukcesu. Powinna być dobrze zaplanowana, funkcjonalna i inspirująca. Dzięki temu, dziecko będzie lepiej się koncentrowało i było produktywnie.

Wybór biurka jest bardzo ważny. Powinno mieć dużą powierzchnię, na którą pasują komputer, książki i zeszyty. Biurko powinno być wysokie, aby było wygodne dla dziewczynki. Najlepiej umieścić je blisko okna, by mieć dostęp do naturalnego światła.

Wygodne krzesło biurowe z regulacją wysokości i oparciem pleców to podstawa. Dzięki temu, dziewczynka będzie miała dobre postawę podczas nauki. To chroni kręgosłup i poprawia koncentrację.

W pokoju warto mieć elementy organizacyjne:

  • Organizery na przybory szkolne i długopisy
  • Pojemniki na drobne przedmioty i materiały
  • Półki lub regały z książkami w zasięgu ręki
  • Tablica korkowa do przypinania notatek i harmonogramu
  • Lampka biurkowa z regulacją jasności

Atmosfera w strefie nauki powinna być spokojna i bez rozpraszaczy. Użyj subtelnych kolorów i oddziel strefę nauki od zabawy. Cicha, dobrze oświetlona przestrzeń to klucz do efektywnego uczenia się.

Jakie oświetlenie będzie najlepsze dla pokoju dziewczynki?

Oświetlenie to klucz do dobrego pokoju dla dziewczynki. Dobrze dobrany światłoczyta wpływa na bezpieczeństwo i wygląd pomieszczenia. Ważne, aby mieć system wielopoziomowy, który pozwala na zmianę jasności.

Światło główne i punktowe

Światło główne oświetla cały pokój. Może to być plafon czy żyrandol. Ważne, aby światło było równomiernie rozłożone.

Wybierając oświetlenie, zwróć uwagę na kilka rzeczy:

  • Temperaturę barwową – ciepłe światło tworzy przytulną atmosferę, neutralne światło jest dobre przy nauce
  • Moc żarówki – dla pokoju 12-15 m² wystarczy 60-80 watów LED
  • Technologię LED – oszczędza energię i trwa dłużej niż inne żarówki

Światło punktowe uzupełnia główne oświetlenie. Lampki biurkowe pomagają w nauce, kinkiety przy łóżku ułatwiają czytanie. Reflektorki podświetlające półki z zabawkami dodają stylu.

Lampki nocne i dekoracyjne

Lampki nocne zapewniają bezpieczeństwo i łagodzą strach przed ciemnością. Są też pięknym dodatkiem dekoracyjnym.

Popularne opcje to:

  1. Lampki projekcyjne rzucające gwiazdy na sufit
  2. Lampki w kształtach zwierzątek lub postaci bajkowych
  3. Girlandy świetlne tworzące magiczną atmosferę
  4. Neony LED z napisami lub geometrycznymi kształtami

Wybór oświetlenia zależy od wieku dziecka. Małe dziewczynek lepiej pasują miękkie światła lamp. Starsze dziewczyny mogą lubić nowoczesne oświetlenie z regulacją koloru. Dobrze dobrany światłoczyt wpływa na komfort, bezpieczeństwo i wygląd pokoju.

Jak urządzić pokój dla nastolatki?

Pokój nastolatki to miejsce, które odzwierciedla jej indywidualność. W porównaniu do pokoju młodszego dziecka, pokój nastolatki jest bardziej prywatny. Tutaj nastolatka może wyrazić swój styl i rozwijać się.

Zaangażowanie dziewczyny w projektowanie pokoju jest bardzo ważne. Dzięki wyborowi kolorytów, mebli i dekoracji, pokój staje się jej osobistym przystanią. Styl pokój nastolatki inspiracje może być różny, na przykład minimalistyczny, industrialny czy boho.

Funkcjonalność jest kluczowa. Pokój musi mieć:

  • Stanowisko do nauki z wygodnym biurkiem i świetnym oświetleniem
  • Wygodne łóżko i miejsca na relaks z fotelami czy pufami
  • Przestrzeń na hobby, na przykład miejsca na instrumenty muzyczne
  • Miejsca dla przyjaciółek

Przechowywanie jest bardzo ważne. Nastolatki potrzebują miejsca na ubrania, buty i inne akcesoria. Modułowe systemy przechowywania i szafy z organizerami to dobre rozwiązania.

Personalizacja jest niezbędna. Fotografie, plakaty, pamiątki i zainteresowania dziewczyny nadają pokojowi unikalny klimat. Drewniane półki na książki, girlandy świetlne i nowoczesne dodatki łączą funkcjonalność z estetyką.

Zobacz też:  Style we wnętrzach – przegląd najpopularniejszych

Jakie rozwiązania przechowywania wybrać do pokoju dziewczynki?

Dobra organizacja pokoju to podstawa. Pomysły na pokój dziewczynki często zawierają praktyczne rozwiązania. Te rozwiązania ułatwiają utrzymanie porządku.

Wybieraj systemy pasujące do wielkości pokoju i potrzeb dziecka. To ważne.

Przechowywanie musi być łatwe dla dziewczynki. Kiedy przedmioty mają swoje miejsce, dziecko nabywa dobre nawyki. Dostępność i bezpieczeństwo są kluczowe.

Organizacja zabawek i książek

Zabawki i książki wymagają dobrego systemu przechowywania. Najlepsze pomysły łączą estetykę z funkcjonalnością.

  • Pojemniki plastikowe z etykietami do sortowania przedmiotów
  • Koszyki wiklinowe na kółkach dla łatwego przemieszczania
  • Regały otwarte dostosowane do wzrostu dziecka
  • Organizery wiszące na drzwiach lub ścianach
  • Ławki z schowkami łączące siedzisko i przechowywanie
  • Półki ścienne na książki i dekoracje

Kluczowa zasada to organizacja według kategorii lub kolorów. To pomaga dziewczynce samodzielnie zarządzać swoim pokojem. Włączenie jej w wybór pojemników tworzy przyjazne miejsce do nauki organizacji.

Szafy i systemy modułowe

Szafy to centrum przechowywania odzieży i akcesoriów. Nowoczesne pomysły na pokój dziewczynki to elastyczne systemy modułowe.

  1. Szafy tradycyjne z drążkami i półkami na różnych poziomach
  2. Systemy PAX z możliwością personalizacji wnętrza
  3. Komody z szufladami na bieliznę i skarpetki
  4. Regały KALLAX konfigurowane według potrzeb
  5. Systemy szyn ściennych z regulowanymi półkami

Maksymalne wykorzystanie przestrzeni pionowej oszczędza miejsce na podłodze. Miejsce pod łóżkiem można zaadaptować na dodatkowe przechowywanie. Dobra organizacja wnętrza szaf ułatwia codzienne wybory.

Nowoczesne pomysły na pokój dziewczynki skupiają się na funkcjonalności i wygodzie użytkownika. Odpowiednie rozwiązania przechowywania wspierają развój samodzielności i odpowiedzialności dziecka.

Czy warto postawić na tematyczny wystrój pokoju dla dziewczynki?

Tematyczny wystrój pokoju dla dziewczynki jest bardzo popularny. Rodzice lubią go za jego spójność i magię. Pozwala on stworzyć spójną i immersyjną przestrzeń, która rozwija wyobraźnię dziecka.

Wybór motywu ułatwia wybór dekoracji i kolorów. To czyni aranżację prostszą i przyjemniejszą.

Popularne motywy tematyczne to na przykład:

  • Księżniczki Disneya i bajkowe postaci
  • Jednorożce i magiczne stworzenia
  • Zwierzęta z safari i świat morski
  • Kosmos i planety
  • Naturę, kwiaty i rośliny
  • Sport, balet i taniec

Wystrój pokoju z jednym motywem daje radość i czyni z niego magiczne królestwo. Ale, gdy dziewczynka rośnie, jej zainteresowania się zmieniają. Całkowita zmiana pokoju może być droga.

Najlepiej jest mieć elastyczne podejście do wystroju pokoju dla dziewczynki. Utrzymaj neutralne tło i wybierz trwałe meble. Motyw wprowadź przez łatwo wymienne elementy:

  1. Pościel i poduszki tematyczne
  2. Zasłony o wybranym wzorze
  3. Naklejki ścienne
  4. Dekoracyjne dodatki i ozdoby

Taki kompromis pozwala na łatwą zmianę wystroju bez remontu. Daj dziewczynce wybrać motyw, aby pokój odzwierciedlał jej osobowość i pasje.

Jak stworzyć przytulną strefę relaksu w pokoju dziewczynki?

Strefa relaksu to kluczowy element w pokoju dziewczynki. To miejsce, gdzie może odpocząć i odzyskać siły. Dobrze zaprojektowany pokój powinien mieć oddzielną przestrzeń do odpoczynku.

Taka strefa pozwala dziewczynie na wyciszenie się. Jest to ważne po nauce i zabawie.

Kącik do czytania

Kącik do czytania to świetne miejsce dla miłośniczek książek. Przy planowaniu pokoju zwróć uwagę na kilka ważnych elementów:

  • Wygodny fotel lub worek sako zapewniający wsparcie przez wiele godzin
  • Duże, miękkie poduszki ułożone na podłodze lub jako uzupełnienie fotela
  • Lampka do czytania – kinkiet ścienny lub lampa stojąca o ciepłym świetle
  • Półka lub koszyk na książki w bezpośrednim zasięgu ręki
  • Miękki dywan lub futrzak pod stopami
  • Mały stolik na napoje i przekąski

Wizualnie oddziel kącik baldachimem, namiotem tipi lub parawaniem. Te rozwiązania wpływają na poczucie prywatności i bezpieczeństwa.

Elementy zapewniające komfort

Aby pokój był wygodny, dodaj następujące elementy:

  • Miękkie koce i narzuty w przyjemnych fakturach – bawełna, welur, polar
  • Poduszki dekoracyjne w różnych rozmiarach i kształtach
  • Dywan tłumiący dźwięki i dodający ciepła do wnętrza
  • Zasłony zaciemniające sprzyjające lepszemu spoczynkowi
  • Rośliny doniczkowe – wybieraj gatunki bezpieczne dla dzieci
  • Dyfuzor zapachowy z subtelnymi aromatami – lawenda czy wanilia
  • Elementy sensoryczne – futrzaki i poduszki ergonomiczne

Pamiętaj, że strefa relaksu powinna być wyraźnie oddzielona od miejsc nauki i zabawy. Zapewni to dziewczynie możliwość całkowitego wyciszenia się w przytulnym otoczeniu.

Jakie akcesoria dodadzą charakteru pokojowi dziewczynki?

Drobne elementy mają ogromną moc w tworzeniu wyjątkowej atmosfery. Dekoracje do pokoju dziewczynki to nie tylko ozdoby. Są to przedmioty, które sprawiają, że przestrzeń staje się prawdziwie osobista.

Lustra w dekoracyjnych ramach pełnią podwójną funkcję. Optycznie powiększają pokój, a jednocześnie służą codziennym potrzebom. Wybierz ramy w odcieniach, które pasują do ogólnej koncepcji wnętrza.

Zegary ścienne w ciekawych kształtach i kolorach wpisują się w edukacyjny aspekt aranżacji. Uczą dziecko odczytywania czasu w zabawny sposób. Tablice do rysowania kredą lub markerami rozwijają kreatywność i dają możliwość bezpiecznego wyrażania pomysłów.

Wieszaki w oryginalnych formach organizują ubrania, a jednocześnie stanowią elementy dekoracyjne. Pudełka i pojemniki na drobiazgi utrzymują porządek przy zachowaniu estetyki.

Galerię wspomnień stworzysz za pomocą ramek na zdjęcia. Girlandy świetlne i lampiony papierowe dodają ciepła i przytulności. Figurki oraz maskotki odzwierciedlające zainteresowania dziewczynki personalizują przestrzeń.

Rośliny doniczkowe w kolorowych donicach wnoszą świeżość i naturalne elementy. Wszystkie te dekoracje do pokoju dziewczynki razem tworzą spójną, wyjątkową całość pełną charakteru i ciepła.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *